Đổi Đơn Vị Đo Lường

Kết quả0.001

Cách tính

Với chiều dài, khối lượng và thể tích, mọi đơn vị trong một nhóm đều quy về một đơn vị gốc rồi đổi tiếp sang đơn vị đích. Chiều dài quy về mét, khối lượng về kilôgam, thể tích về lít. Cách này chỉ cần một hệ số cho mỗi đơn vị thay vì một bảng chéo, và quan trọng hơn, nó cho kết quả nhất quán ở mọi chiều đổi.

Các hệ số ở đây là định nghĩa chính xác chứ không phải giá trị xấp xỉ. Một inch bằng đúng 0,0254 mét, một pound bằng đúng 0,45359237 kilôgam, một dặm bằng đúng 1609,344 mét — đây là các định nghĩa quốc tế được thống nhất năm 1959, không phải số làm tròn. Dùng "1 inch ≈ 2,5 cm" nhanh hơn nhưng sai 1,6%, đủ để hỏng một bản vẽ kỹ thuật.

Nhiệt độ là ngoại lệ và phải xử lý khác hẳn. Ba thang C, F và K không chung điểm 0, nên không có hệ số nhân nào đúng. Đổi nhiệt độ luôn phải qua phép cộng trừ: quy về độ C trước, rồi từ độ C ra đơn vị đích.

Đây cũng là lý do "gấp đôi nhiệt độ" là câu vô nghĩa với độ C và độ F. 20°C không nóng gấp đôi 10°C; chỉ với thang Kelvin, vốn bắt đầu từ độ 0 tuyệt đối, tỷ lệ mới có ý nghĩa vật lý.

Một vài đơn vị quen thuộc ở Việt Nam cũng có trong bảng: tạ (100 kg) và tấn (1.000 kg). Lưu ý tạ Việt Nam khác quintal ở một số nước khác, nên khi đọc tài liệu nước ngoài đừng mặc định hai từ này chỉ cùng một lượng.

Gallon trong bảng là gallon Mỹ (3,785411784 lít). Gallon Anh lớn hơn khoảng 20% (4,54609 lít) — nhầm hai đơn vị này là lỗi phổ biến khi đọc thông số tiêu thụ nhiên liệu của xe.

Công thức

Giá trị đích = giá trị nguồn × hệ số nguồn ÷ hệ số đích • Nhiệt độ: °C = (°F − 32) × 5/9 = K − 273,15

Hệ số là số mét, kilôgam hoặc lít tương ứng với một đơn vị. Nhiệt độ không dùng hệ số vì ba thang không chung gốc 0.

Ví dụ

Đổi 5,9 feet sang centimét và 100°F sang độ C:

5,9 ft × 0,3048: 1,79832 m
Đổi sang cm (÷ 0,01): 179,832 cm
100°F − 32: 68
× 5 ÷ 9: 37,7778 °C

Chiều cao 5 feet 11 inch của người Mỹ là 180 cm chứ không phải 177 cm như phép nhẩm "5,9 × 30" cho ra. Và 100°F, con số hay bị hiểu là "nóng khủng khiếp", thực ra chỉ là 37,8°C — đúng bằng thân nhiệt người.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao kết quả có nhiều chữ số thập phân đến vậy?

Vì các hệ số là định nghĩa chính xác. Trang này giữ tối đa 6 chữ số thập phân để bạn tự làm tròn theo nhu cầu, thay vì làm tròn sẵn và khiến phép đổi ngược không trở về đúng giá trị ban đầu.

Đổi nhiệt độ sao không nhân hệ số được?

Vì ba thang nhiệt độ có điểm 0 khác nhau. 0°C là 32°F và 273,15 K, nên phép đổi luôn phải gồm cả cộng trừ chứ không chỉ nhân. Đây là khác biệt cơ bản giữa đại lượng có gốc tuyệt đối và đại lượng chỉ có thang quy ước.

Một tạ là bao nhiêu kg?

100 kg theo cách dùng ở Việt Nam. Đừng nhầm với "quintal" trong một số tài liệu nước ngoài, vốn có thể chỉ lượng khác tuỳ quốc gia và thời kỳ.

Gallon ở đây là gallon Mỹ hay Anh?

Gallon Mỹ, bằng 3,785411784 lít. Gallon Anh bằng 4,54609 lít, lớn hơn khoảng 20%. Khi đọc thông số "miles per gallon" của xe, hãy kiểm tra tài liệu dùng gallon nào trước khi so sánh.

Vì sao 1 inch là 0,0254 m chứ không phải một con số tròn?

Vì năm 1959 các nước nói tiếng Anh thống nhất định nghĩa inch quốc tế bằng đúng 25,4 mm để chấm dứt tình trạng mỗi nước có một inch hơi khác nhau. Con số đó là định nghĩa, nên nó chính xác tuyệt đối chứ không phải phép đo.

Đổi lít sang kilôgam được không?

Không trực tiếp, vì lít đo thể tích còn kilôgam đo khối lượng — cần biết khối lượng riêng của chất đó. Nước ở điều kiện thường xấp xỉ 1 kg mỗi lít; xăng khoảng 0,74 kg và dầu ăn khoảng 0,92 kg mỗi lít.

Kelvin có ghi ký hiệu độ không?

Không. Viết là "300 K", không phải "300 °K". Kelvin là thang tuyệt đối nên theo chuẩn SI, ký hiệu độ đã được bỏ từ năm 1967.