Tính lương Gross ↔ Net & thuế TNCN
Quy đổi lương Gross sang Net và ngược lại theo biểu thuế TNCN 5 bậc 2026, kèm chi tiết bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh.
| Bảo hiểm bắt buộc (người lao động) | Mức đóng |
|---|---|
| BHXH (8%) | 1.600.000 ₫ |
| BHYT (1,5%) | 300.000 ₫ |
| BHTN (1%) | 200.000 ₫ |
| Tổng bảo hiểm | 2.100.000 ₫ |
| Thu nhập tính thuế | |
|---|---|
| Thu nhập chịu thuế (Gross − bảo hiểm) | 17.900.000 ₫ |
| Giảm trừ gia cảnh (bản thân + phụ thuộc) | 15.500.000 ₫ |
| Thu nhập tính thuế | 2.400.000 ₫ |
| Thuế TNCN theo bậc | Số thuế |
|---|---|
| Bậc 1 (5%) | 120.000 ₫ |
| Tổng thuế TNCN | 120.000 ₫ |
Cách tính
Lương Gross là con số ghi trong hợp đồng. Lương Net là con số về tài khoản. Khoảng cách giữa hai con số đó gồm đúng hai khoản: tiền bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng, và thuế thu nhập cá nhân. Trang này tính lần lượt từng khoản thay vì đưa ra một tỷ lệ ước chừng, vì thứ tự các bước quyết định kết quả.
Bước một là bảo hiểm. Người lao động đóng 10,5% lương: 8% bảo hiểm xã hội, 1,5% bảo hiểm y tế, 1% bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp đóng thêm 21,5% nữa nhưng phần đó không trừ vào lương của bạn — nó là chi phí của doanh nghiệp, và trang này hiện riêng để bạn biết tổng chi phí thật của một vị trí.
Bước hai là giảm trừ. Lấy lương trừ tiền bảo hiểm ra thu nhập chịu thuế, rồi trừ tiếp giảm trừ gia cảnh: 15.500.000 đồng cho bản thân và 6.200.000 đồng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký (mức áp dụng từ 01/01/2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15). Phần còn lại mới là thu nhập tính thuế.
Bước ba là thuế, tính lũy tiến từng phần. Đây là chỗ hay bị hiểu sai nhất: thuế suất của bậc cao chỉ áp cho phần thu nhập nằm trong bậc đó, không áp cho toàn bộ thu nhập. Vượt sang bậc mới không bao giờ làm bạn cầm về ít tiền hơn.
Từ 01/01/2026 biểu thuế rút từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, thuế suất bậc 2 giảm từ 15% xuống 10% và bậc 3 giảm từ 25% xuống 20%. Nếu bạn so kết quả ở đây với một bảng tính cũ và thấy lệch, rất có thể bảng kia vẫn đang chạy biểu thuế 7 bậc.
Chiều Net → Gross giải bài toán ngược. Không có công thức đóng vì bảo hiểm phụ thuộc lương gross còn thuế lại phụ thuộc lương sau bảo hiểm, nên trang này dò nghiệm cho tới khi mức gross tìm được cho ra đúng mức net bạn nhập.
Công thức
Net = Gross − bảo hiểm (10,5% × Gross) − thuế TNCN(Gross − bảo hiểm − giảm trừ gia cảnh)
Giảm trừ gia cảnh = 15.500.000 + 6.200.000 × số người phụ thuộc. Lương đóng bảo hiểm xã hội và y tế bị chặn trên ở 20 lần lương cơ sở; bảo hiểm thất nghiệp chặn ở 20 lần lương tối thiểu vùng — nên với lương rất cao, tỷ lệ 10,5% không còn đúng nữa.
Ví dụ
Lương gross 20.000.000 đồng, vùng I, không có người phụ thuộc:
- Bảo hiểm (10,5%)
- 2.100.000 đ
- Thu nhập chịu thuế
- 17.900.000 đ
- Giảm trừ gia cảnh
- 15.500.000 đ
- Thu nhập tính thuế
- 2.400.000 đ
- Thuế TNCN (bậc 1, 5%)
- 120.000 đ
- Lương Net
- 17.780.000 đ
Thuế chỉ 120.000 đồng trên mức lương 20 triệu — thấp hơn nhiều so với cảm giác thông thường, vì phần lớn thu nhập đã bị giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu ăn hết trước khi chạm tới biểu thuế.
Câu hỏi thường gặp
Lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN?
Với người không có người phụ thuộc, thu nhập tính thuế chỉ dương khi lương gross vượt khoảng 17,3 triệu đồng/tháng — vì phải đóng 10,5% bảo hiểm trước rồi mới trừ 15,5 triệu giảm trừ. Mỗi người phụ thuộc đăng ký thêm đẩy ngưỡng này lên khoảng 6,9 triệu nữa.
Vượt lên bậc thuế cao hơn có bị mất tiền không?
Không. Thuế lũy tiến từng phần chỉ áp thuế suất cao cho phần thu nhập nằm trong bậc đó. Tăng lương 1 đồng và vừa chạm bậc 20% thì chỉ 1 đồng đó chịu 20%, phần dưới vẫn giữ nguyên thuế suất cũ. Tổng tiền cầm về luôn tăng.
Ai được tính là người phụ thuộc?
Con dưới 18 tuổi, con đang đi học, cha mẹ hết tuổi lao động hoặc không có thu nhập, và những người bạn trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định. Quan trọng: phải đăng ký với cơ quan thuế qua doanh nghiệp thì mới được giảm trừ. Chưa đăng ký thì dù thực tế đang nuôi vẫn không được trừ.
Vì sao phải chọn vùng lương tối thiểu?
Vùng quyết định trần đóng bảo hiểm thất nghiệp (20 lần lương tối thiểu vùng) và là mốc cảnh báo khi lương thấp hơn mức tối thiểu. Mức lương tối thiểu vùng từ 01/01/2026 là 5.310.000 (vùng I), 4.730.000 (vùng II), 4.140.000 (vùng III) và 3.700.000 đồng (vùng IV).
Doanh nghiệp đóng thêm bao nhiêu ngoài lương của tôi?
Thêm 21,5% lương gross: 17,5% bảo hiểm xã hội (14% hưu trí–tử tuất, 3% ốm đau–thai sản, 0,5% tai nạn lao động–bệnh nghề nghiệp), 3% bảo hiểm y tế, 1% bảo hiểm thất nghiệp. Cộng cả hai phía, một vị trí lương 20 triệu tốn của doanh nghiệp khoảng 24,3 triệu đồng mỗi tháng.
Lương rất cao thì có đóng bảo hiểm trên toàn bộ không?
Không. Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế chỉ tính trên tối đa 20 lần lương cơ sở, bảo hiểm thất nghiệp tối đa 20 lần lương tối thiểu vùng. Trên mức trần, số tiền bảo hiểm đứng yên trong khi lương tiếp tục tăng, nên tỷ lệ đóng thực tế giảm dần dưới 10,5%.
Kết quả ở đây có dùng để quyết toán thuế được không?
Không nên. Đây là phép tính theo tháng cho một nguồn thu nhập từ tiền lương. Quyết toán năm còn tính thu nhập không thường xuyên, thu nhập từ nhiều nơi, các khoản phụ cấp được miễn thuế, tiền làm thêm giờ và các khoản đóng góp từ thiện — hãy đối chiếu với chứng từ khấu trừ của doanh nghiệp.
Vì sao chiều Net → Gross đôi khi lệch vài đồng?
Vì bài toán ngược không có công thức đóng: trang này dò nghiệm rồi làm tròn về đồng. Sai lệch tối đa là một đồng, không đủ để ảnh hưởng tới việc thương lượng lương.
Nguồn tham khảo
Nội dung được rà soát ngày