Thuế hộ kinh doanh & freelancer
Ước tính thuế GTGT và thuế TNCN phải nộp theo doanh thu và ngành nghề kinh doanh.
Cách tính
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không nộp thuế trên lợi nhuận mà nộp trên doanh thu, theo tỷ lệ phần trăm cố định của ngành nghề. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với doanh nghiệp: chi phí đầu vào không được trừ, nên biên lợi nhuận thấp hay cao không làm thay đổi số thuế phải nộp.
Mỗi lần bán hàng phát sinh hai loại thuế cùng lúc: thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, cả hai đều tính bằng một tỷ lệ trên doanh thu. Tỷ lệ tuỳ nhóm ngành theo Thông tư 40/2021/TT-BTC: phân phối và cung cấp hàng hoá 1% GTGT + 0,5% TNCN; dịch vụ và xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu 5% + 2%; sản xuất, vận tải và xây dựng có bao thầu 3% + 1,5%; hoạt động khác 2% + 1%.
Ngưỡng miễn thuế là điểm thay đổi lớn nhất gần đây. Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 200 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, thay cho ngưỡng 100 triệu trước đó.
Ngưỡng này là ngưỡng miễn chứ không phải mức giảm trừ. Vượt qua 200 triệu thì toàn bộ doanh thu chịu thuế, không phải chỉ phần vượt. Doanh thu 200 triệu nộp 0 đồng; doanh thu 210 triệu ở nhóm dịch vụ nộp 14,7 triệu. Đây là chỗ dễ hiểu sai nhất và cũng là chỗ đáng cân nhắc khi doanh thu năm đang loanh quanh ngưỡng.
Trang này tính theo phương pháp khoán trên doanh thu năm. Hộ kinh doanh nộp thuế theo từng lần phát sinh hoặc hộ đã chuyển sang kê khai có cách xác định khác, và một số ngành nghề đặc thù có tỷ lệ riêng ngoài bốn nhóm phổ biến ở đây.
Công thức
Thuế GTGT = doanh thu × tỷ lệ GTGT • Thuế TNCN = doanh thu × tỷ lệ TNCN (chỉ áp dụng khi doanh thu năm > 200 triệu đồng)
Cả hai tỷ lệ đều tính trên doanh thu, không trừ chi phí. Doanh thu năm từ 200 triệu đồng trở xuống được miễn cả hai loại thuế theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, áp dụng từ 01/01/2026.
Ví dụ
Hộ kinh doanh dịch vụ, doanh thu 300 triệu đồng/năm (tỷ lệ 5% GTGT và 2% TNCN):
- Doanh thu năm
- 300.000.000 đ
- Thuế GTGT (5%)
- 15.000.000 đ
- Thuế TNCN (2%)
- 6.000.000 đ
- Tổng thuế phải nộp
- 21.000.000 đ
- Doanh thu sau thuế
- 279.000.000 đ
Tổng thuế bằng 7% doanh thu, bất kể chi phí thực tế là bao nhiêu. Nếu biên lợi nhuận của hộ này là 20% thì 7% doanh thu tương đương 35% lợi nhuận — con số đáng để so với phương án thành lập doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu bao nhiêu thì không phải nộp thuế?
Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở xuống được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Ngưỡng trước đó là 100 triệu đồng/năm.
Vượt ngưỡng thì chỉ phần vượt bị đánh thuế phải không?
Không. Đây là ngưỡng miễn, không phải mức giảm trừ. Vượt 200 triệu thì toàn bộ doanh thu chịu thuế từ đồng đầu tiên. Chênh lệch quanh ngưỡng vì thế rất gắt: 200 triệu nộp 0 đồng, còn 210 triệu ở nhóm dịch vụ nộp 14,7 triệu.
Có được trừ chi phí như doanh nghiệp không?
Không. Phương pháp tính theo tỷ lệ trên doanh thu không cho trừ chi phí đầu vào. Đây là lý do hộ kinh doanh có biên lợi nhuận mỏng nhưng doanh thu lớn thường chịu thiệt so với hình thức doanh nghiệp, nơi thuế đánh trên lợi nhuận.
Ngành nghề của tôi thuộc nhóm nào?
Bốn nhóm phổ biến là phân phối hàng hoá (1% + 0,5%), dịch vụ và xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu (5% + 2%), sản xuất và vận tải và xây dựng có bao thầu (3% + 1,5%), và hoạt động kinh doanh khác (2% + 1%). Kinh doanh nhiều ngành thì phải tách doanh thu theo từng ngành để áp đúng tỷ lệ.
Freelancer có phải hộ kinh doanh không?
Cá nhân nhận thù lao theo hợp đồng dịch vụ độc lập thường bị khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân tại nguồn, khác với hộ kinh doanh. Nếu hoạt động thường xuyên, có địa điểm và đăng ký kinh doanh thì mới áp dụng cách tính trên trang này.
Ngoài hai loại thuế này còn khoản nào nữa không?
Có thể có lệ phí môn bài hằng năm, tính theo bậc doanh thu; ngoài ra một số ngành còn chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường. Trang này chỉ tính thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ khoán.
Nên chuyển lên doanh nghiệp khi nào?
Khi doanh thu lớn nhưng biên lợi nhuận mỏng, thuế trên doanh thu trở nên đắt hơn thuế trên lợi nhuận. Hãy so tổng thuế ở đây với 20% lợi nhuận thực tế — nếu con số ở đây lớn hơn, hình thức doanh nghiệp đáng cân nhắc, dù kèm theo nghĩa vụ kế toán nặng hơn.