Chia tiền hoá đơn
Chia đều một hoá đơn, hoặc quyết toán cả chuyến đi nhiều hoá đơn nhiều người trả.
Cách tính
Trang này làm hai việc. Tab “Một hoá đơn” chia đều một hoá đơn duy nhất: cộng phí phục vụ, chia cho số người, làm tròn ra con số trả được. Tab “Cả nhóm” làm việc khó hơn — cả chuyến đi với nhiều hoá đơn, mỗi hoá đơn một người đứng ra trả, và không phải ai cũng có mặt ở mọi bữa.
Chia đôi một hoá đơn thì ai cũng làm được trong đầu. Chia cho bảy người, có thêm 5% phí phục vụ, và phải ra con số trả được bằng tiền mặt — đó mới là lúc cần một cái máy tính.
Phí phục vụ được cộng vào trước khi chia, không phải sau. Đây là thứ tự đúng vì phí tính trên tổng hoá đơn chứ không phải trên phần của từng người, và hai thứ tự cho ra cùng một kết quả chỉ khi chia đều — nhưng làm rõ vẫn tốt hơn để mập mờ.
Phần làm tròn giải quyết một vấn đề rất Việt Nam: tờ tiền mặt nhỏ nhất đang lưu hành là 1.000 đồng. Một hoá đơn 415.000 chia ba ra 138.333 đồng mỗi người — con số không ai trả được bằng tiền mặt. Làm tròn lên 139.000 thì trả được, và phần dư 2.000 đồng được hiển thị rõ thay vì biến mất.
Nếu cả nhóm chuyển khoản thì tắt làm tròn, vì chuyển khoản trả được số lẻ đến từng đồng và không có lý do gì phải thu thừa.
Ở chế độ cả nhóm, mỗi hoá đơn được chia theo số phần của những người có mặt: mặc định mỗi người một phần, ai ăn gấp đôi thì để hai phần. Phần chia luôn là số đồng nguyên và cộng lại đúng bằng hoá đơn — không mất, không thừa một đồng nào, kể cả khi 400.000 chia cho ba.
Một chuyến đi không kết thúc trong một buổi, nên sự kiện lưu lại được: đặt tên rồi bấm lưu, và cả danh sách thành viên lẫn hoá đơn nằm trong trình duyệt của bạn cho lần mở sau. Xong xuôi thì cho vào lưu trữ. Không bấm lưu thì không có gì được ghi lại — đây là lựa chọn của bạn, không phải mặc định.
Kết quả cuối không phải một bảng nợ chằng chịt mà là danh sách chuyển khoản ngắn nhất. Năm người ăn bốn bữa có thể sinh ra hàng chục khoản nợ chéo nhau; công cụ cộng dồn thành số dư của từng người rồi ghép người nợ nhiều nhất với người được nợ nhiều nhất, nên nhóm n người không bao giờ cần quá n − 1 lượt chuyển.
Công thức
Tổng = hoá đơn × (1 + phí phục vụ) • Mỗi người = làm tròn lên(tổng ÷ số người) • Thừa = mỗi người × số người − tổng
Làm tròn luôn lên chứ không làm tròn gần nhất. Làm tròn xuống sẽ thu thiếu so với hoá đơn, và người đứng ra trả phải bù phần chênh.
Ví dụ
Hoá đơn 415.000 đồng, ba người, làm tròn lên 1.000:
- Chia chính xác
- 415.000 ÷ 3 = 138.333,33
- Làm tròn lên nghìn
- 139.000 đồng mỗi người
- Tổng thu được
- 139.000 × 3 = 417.000
- Thừa ra
- 417.000 − 415.000 = 2.000 đồng
Phần thừa 2.000 đồng không biến mất — nó nằm trong tay người đứng ra thanh toán. Hiển thị nó ra là cách để cả nhóm biết chuyện gì đang xảy ra.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lại làm tròn lên chứ không làm tròn gần nhất?
Vì làm tròn xuống thì tổng thu được ít hơn hoá đơn, và người đứng ra trả phải tự bù. Làm tròn lên đảm bảo luôn đủ, phần dư thì hiển thị rõ.
Nên làm tròn tới mức nào?
Tới 1.000 đồng nếu trả tiền mặt, vì đó là tờ tiền nhỏ nhất đang lưu hành. Tới 5.000 hoặc 10.000 nếu muốn nhanh gọn. Tắt hẳn nếu cả nhóm chuyển khoản.
Phần thừa nên xử lý thế nào?
Thông thường người đứng ra trả giữ lại, coi như bù cho việc ứng tiền trước. Nếu muốn sòng phẳng thì để nguyên vào tiền tip cho quán.
Phí phục vụ được cộng trước hay sau khi chia?
Trước. Phí tính trên tổng hoá đơn, nên nó được cộng vào tổng rồi mới chia. Với cách chia đều thì hai thứ tự ra cùng kết quả, nhưng đây là thứ tự đúng về nguyên tắc.
Chia không đều thì sao?
Dùng tab “Cả nhóm”. Mỗi thành viên có một ô số phần: để 1 cho người ăn bình thường, 2 cho người ăn gấp đôi, 0 cho người chỉ ngồi chơi. Cột phần trăm bên cạnh cho biết con số đó tương đương bao nhiêu phần trăm hoá đơn.
Nhiều người trả nhiều hoá đơn khác nhau thì tính sao?
Tab “Cả nhóm” sinh ra để giải đúng việc đó. Thêm từng hoá đơn kèm người đứng ra trả và những ai có mặt; công cụ cộng dồn thành số dư của từng người rồi đưa ra danh sách chuyển khoản ngắn nhất để thanh toán hết.
Vì sao chỉ có vài lượt chuyển mà không phải trả từng hoá đơn?
Vì chỉ có số dư cuối cùng là quan trọng. Nếu An nợ Bình 100.000 và Bình nợ Chi 100.000 thì An trả thẳng Chi là xong, không cần hai lượt. Nhóm n người vì thế không bao giờ cần quá n − 1 lượt chuyển.
Có lưu lại được sự kiện để lần sau mở lại không?
Được. Ở tab “Cả nhóm”, đặt tên rồi bấm “Lưu sự kiện”; từ đó mọi thay đổi được lưu tự động. Sự kiện đã lưu hiện thành danh sách kèm tổng chi và số khoản còn phải chuyển, và bạn có thể mở lại, cho vào lưu trữ khi đã xong, hoặc xoá hẳn.
Sự kiện đã lưu nằm ở đâu, có bị gửi đi không?
Nằm trong localStorage của chính trình duyệt bạn đang dùng, không gửi đi đâu cả — trang này là HTML tĩnh, không có máy chủ nào để nhận. Hệ quả là sự kiện không đồng bộ sang máy khác, và xoá dữ liệu trang web trong trình duyệt là mất hết. Không bấm lưu thì không có gì được ghi.
Có người không ăn món đó thì bỏ ra khỏi hoá đơn được không?
Được. Mỗi hoá đơn có phần “Chia cho ai” — chỉ tick những người thực sự có mặt. Người không được tick không phải chịu đồng nào của hoá đơn đó, nhưng vẫn nằm trong các hoá đơn khác.
Hoá đơn đã bao gồm phí phục vụ thì nhập thế nào?
Để ô phí phục vụ bằng 0 và nhập tổng tiền cuối cùng vào ô hoá đơn. Nếu bạn muốn thêm tip ngoài phần phí đã tính, hãy nhập mức tip mong muốn vào ô đó.